Mga sangkay, hindi na ito basta balita — ito na ang unang pagkakataon sa kasaysayan ng Pilipinas na magiging live stream ang bicameral conference hearings para sa 2026 National Budget! Isang hakbang na tinawag ng marami bilang “Golden Age of Transparency” sa ilalim ng administrasyon ni President Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM).

Marami ang nagulat — pati na rin si vlogger Sangkay Revelation, na sa kanyang viral vlog ay naghayag ng pagkagulat:

“First time ko talagang nakita ‘to mga sangkay! Hindi ko akalain na pwede pala ‘to. Ibig sabihin, lahat ng tao, makakapanood na ng nangyayari sa loob ng bicam. Wala nang itinatago!”

ISANG MAKASAYSAYANG DESISYON

Sa isang pahayag mula sa Malacañang, inianunsyo ni PBBM na ila-live stream na ang bicam hearings upang masiguro ang full transparency sa pagbuo ng pambansang budget. Ayon sa kanya, oras na upang makita ng sambayanang Pilipino kung paano ginagastos ang kanilang buwis, at kung sino talaga ang nagtutulak ng mga insertions o dagdag-badyet sa ilalim ng mesa.

“We will live stream the entire process,” ani ng Pangulo.
“So that if there are questionable insertions or changes, it will also be clear who moved or proposed those changes.”

Dagdag pa ni Marcos, tatanggalin na rin ang tinatawag na “small committee” na dati’y ginagamit umano bilang daan para mapalakas ang mga “paboritong proyekto” o mga budget insertions na hindi dumadaan sa tamang proseso.

ANG “GOLDEN AGE OF TRANSPARENCY”

Maraming netizen ang nagpahayag ng suporta, tinawag pa nga ng ilan na ito ang simula ng “Golden Age of Transparency” sa gobyerno. Hindi lamang bicam hearings ang bubuksan sa publiko — maging ang mga Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) ng mga opisyal ng gobyerno ay maaari nang i-request ng kahit sinong mamamayan!

“Ngayon, kahit sinong Pilipino pwede nang mag-request ng SALN ng mga senador o kongresista,” paliwanag ni Sangkay.
“Magdala ka lang ng dalawang valid ID — tapos pwede mo nang makita kung gaano kayaman o kaprangka ‘yung mga public official mo!”

Ayon kay PBBM, nagulat daw siya nang malaman na noong nakaraang administrasyon ay ipinatanggal ang public access sa SALN ng mga opisyal.

“Nagtaka rin ako,” ani niya. “Bakit kailangang itago ang SALN kung wala namang tinatago?”

IBUBUNYAG ANG LAHAT — KAHIT ANG KANYANG SARILI

Hindi lang transparency sa mga mambabatas ang isinusulong ng Pangulo — maging siya mismo, handang isapubliko ang sarili niyang SALN.

“I’m confident because I know what we did or did not do,” sabi ni PBBM.
“Kung gusto nilang imbestigahan ako, wala akong problema. Politics lang ‘yan — hindi korapsyon.”

Ang matapang na pahayag na ito ay lumabas matapos maiugnay ang ilang pangalan sa flood control scandal na iniimbestigahan ng Senado. Nilinaw ng Pangulo na handa siyang humarap sa anumang imbestigasyon, kahit umabot pa ito sa Malacañang.

MAAABOT NG TAONG-BAYAN ANG PROSESO NG GOBYERNO

Ang live-streamed bicam hearings ay magbibigay daan upang makasabay ang ordinaryong mamamayan sa mismong proseso ng pamahalaan. Sa unang pagkakataon, makikita ng taumbayan kung sino ang nagpo-propose ng mga dagdag-badyet, sino ang tumututol, at sino ang tahimik lang sa gitna ng mga isyu.

Ayon sa mga tagasuporta ni Marcos, ito ay patunay ng kanyang pangakong “Bagong Pilipinas” — isang gobyernong bukas, malinaw, at tapat.

“Kahit simpleng Pilipino, gusto rin nating malaman kung saan napupunta ang pera natin,” sabi ni Sangkay. “Ngayon, wala nang lusot ang mga corrupt. Kita ng lahat!”

MGA DATING ITINAGO, NGAYON AY ILALANTAD

Bukod sa bicam hearings at SALN access, inanunsyo rin ng Budget Department na ila-live stream na rin ang mga bidding process para sa mga proyektong pambansa. Layunin nito na maiwasan ang mga “lutong makaw” na kontrata at siguraduhing patas ang lahat ng aplikasyon.

“Noon, lahat ‘yan private. Pero ngayon, makikita ng buong bansa,” ani ng opisyal. “Ito ang unang pagkakataon sa kasaysayan ng Pilipinas na ganito kalawak ang pagbubukas ng gobyerno sa publiko.”

HINDI NA ITO PANGAKO — AKSYON NA

Maging sina House Speaker Martin Romualdez at Senate President Tito Sotto ay nagpahayag ng suporta sa desisyon ng Pangulo. Pareho nilang binigyang-diin na ito ay isang makasaysayang hakbang tungo sa tunay na reporma.

“Ngayon lang natin nakita na mismong presidente ang humihiling ng ganitong transparency,” ani Sotto. “Dati, itinatago. Ngayon, isinisigaw sa publiko.”

HANDA SA HAMON, HANDA SA KATOTOHANAN

Sa dulo ng kanyang mensahe, mariing sinabi ni PBBM na wala siyang kailangang itago. Kung may mga isyung lalabas sa bicam hearings, handa siyang harapin ito — nang may bukas na kamera at mata ng sambayanan.

“Let the people see,” sabi ng Pangulo. “That’s how democracy should work.”

At sabi nga ni Sangkay Revelation sa pagtatapos ng kanyang vlog:

“Ito na ‘yung simula ng bagong yugto sa Pilipinas. Wala nang makakapagtago, wala nang pwedeng magsinungaling. Golden Age of Transparency na ‘to, mga sangkay!”

🇵🇭 Sa unang pagkakataon sa kasaysayan, makikita ng sambayanang Pilipino — nang live — kung paano ginagastos ang pera ng bayan.

Ang tanong na lang ngayon: handa ba talaga ang mga pulitiko kapag lumiwanag na ang lahat? ✨