Naku, mga kababayan! Isang bagong bangungot na naman ang bumagsak sa Pilipinas ngayong umaga — si Boing Remulia, dating kalihim at ngayo’y ombudsman, muling pinag-uusapan dahil sa umano’y “arrest warrant” laban kay Senator Bato de la Rosa mula sa International Criminal Court (ICC). Pero sandali lang, totoong warrant ba ‘yan o isa na namang pekeng balita?

Ayon sa latest na updates, ang ICC spokesperson na si Fedy L. Abdala mismo ang nag-clarify na ang pre-trial chamber ng ICC ay mayroon lamang isang kasong crimes against humanity na kasalukuyang tumatalima sa Pilipinas — laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte. Wala pang warrant laban kay Senator Bato de la Rosa na opisyal na naitala sa kanilang system.

“Boing Remulia, parang wala na ngang tigil sa pagpapakalat ng fake news!” sabi ng isa sa mga legal commentators. Matatandaan, ilang linggo lamang ang nakalipas, siya rin ang nagpakalat ng hindi totoong impormasyon tungkol kay Senator Joel Villanueva. Ngayon, mukhang target naman ay si Senator Bato.

Ang kanyang paraan ng pag-aanunsyo ay tila labas sa protocol: “Ho kasi ‘yan, mga kababayan! Kung bago kayo sa PH update, isang like at isang subscribe na lang, masaya na tayo,” sambit ni Boing sa kanyang vlog. Ngunit sa likod ng biro, umiikot ang mainit na kontrobersiya — isang klasikong eksena ng ‘fake news’ na halos umiikot sa lahat ng prominenteng senador sa bansa.

Ngunit paano ba talaga nag-i-issue ng warrant ang ICC? Sa ilalim ng Rome Statute, may tinatawag na pre-trial chamber na nagde-determine ng probable cause. Ang mga proceedings dito ay confidential at ex parte, ibig sabihin, isang partido lamang ang maririnig. Layunin nito na maprotektahan ang ebidensya at mga witnesses. Kaya kahit may pending warrant, hindi agad ito ibinubunyag sa publiko.

At dito na pumapasok si Boing Remulia, na tila mas mabilis pa sa opisyal na spokesperson ng ICC. Isa sa mga nagtataka: “Paano niya nalaman na may pending warrant? Nagkakaroon ba siya ng shortcut o sadyang nagpapakalat na lang ng pekeng balita para sa political drama?”

Nagkakaroon ng tensyon sa pagitan ng opisyal na proseso at ng kanyang pag-aanunsyo. Ayon kay Attorney Trixy Cruz Angeles, si Boing Remulia ay hindi dapat naglalabas ng ganitong impormasyon dahil labag ito sa protocol at maaaring magdulot ng paglabag sa confidentiality at panganib sa soberanya ng Pilipinas.

Dagdag pa rito, malinaw ang batas sa ilalim ng Republic Act 9851, na nagsasabing ang primary jurisdiction sa mga krimen laban sa sangkatauhan ay nasa Regional Trial Courts ng Pilipinas bago isuko ang sinumang akusado sa international tribunal. Kaya kahit na may ICC case, kailangan munang patunayan kung ang lokal na hukuman ay hindi willing o incapable na magsagawa ng kaso.

“Kung ako si Boing Remulia, mag-iingat ako. Maliwanag na hindi ito basta-basta ‘arrest warrant’ na puwede mong i-anunsyo sa publiko. May proseso, may confidentiality, at may batas na kailangang sundin,” paliwanag ng isang legal analyst.

Ngunit sa kabila ng lahat, patuloy ang paminsang kontrobersiya. Ang ilan ay nagsasabi, posibleng may political agenda si Remulia sa likod ng kanyang pag-aanunsyo, lalo na’t si Senator Bato ay matagal nang tagasuporta ng administrasyon, samantalang si Boing ay kilala sa pagiging vocal sa mga lumang kaso ng war on drugs.

“Kapag sinasabi nating fake news, maliwanag na ito ay hindi lang simpleng pagkakamali. Naglalagay ito sa panganib ng mga opisyal at ng soberanya ng bansa,” dagdag pa ng isa pang legal commentator.

Sa huli, malinaw na may malaking aral dito: ang mga balita, lalo na kung nagmumula sa mga prominenteng personalidad o government officials, ay dapat beripikahin bago paniwalaan ng publiko. Ang paglabas ng pekeng impormasyon ay maaaring magdulot ng panic, misunderstanding, at diplomatic tension.

At habang patuloy ang debate, ang tanong na bumabalot sa ating mga kababayan: “Si Boing Remulia ba ang tunay na may hawak ng impormasyon, o siya lamang ang bida sa panibagong drama ng politika?”

Isa lang ang sigurado: sa mundo ng politika at international law, hindi sapat ang mabilis na pag-aanunsyo. May proseso, may batas, at may letrang dapat sundin. At sa pagkakataong ito, tila Boing Remulia ay muling napapagitnaan sa pagitan ng katotohanan at kontrobersiya.

Sa mga kababayan, manatiling mapanuri, huwag basta maniwala sa social media claims, at sundin ang official channels. Dahil sa huli, sa mabilis na pag-ikot ng balita, ang katotohanan ay hindi palaging unang lumalabas.