Manila, Philippines — Isa na namang nakakakilabot na kabanata sa pulitika ng bansa ang sumabog ngayong linggo matapos kumpirmahin ng ilang opisyal ng Department of Justice (DOJ) na “pinag-aaralan na ng gobyerno” ang posibilidad ng pagsuko o extradition ni Senator Ronald “Bato” Dela Rosa sa International Criminal Court (ICC) — ang parehong korte na naglabas ng kontrobersyal na warrant laban kay dating Pangulong Rodrigo Duterte.

“Hindi po namin isinasara ang pinto sa extradition o surrender,” ayon sa opisyal ng DOJ sa harap ng press. “Ngunit hanggang ngayon, wala pa kaming natatanggap na kopya ng ICC warrant of arrest.”

Ngunit bago pa man matapos ang pahayag, kumulo na ang social media — lalo na sa mga vloggers at programang gaya ng Frontline ng Bayan at SMNI Breaking Reports.

“Nakakahiya na po talaga itong si Bongbong Marcos!” sigaw ng isang host sa kanyang live broadcast. “Hoy, Bongbong Marcos! Makinig ka! Nilalabanan mo ba talaga ang mga banyaga o ginagamit mo lang ang batas para itapon ang mga Pilipinong ayaw sumunod sa’yo?!”

Ang matinding reaksyon ay nagsimula matapos ang sunod-sunod na tanong mula sa mga reporter ng Rappler, GMA, at Bombo Radyo. Lahat ay nagtatanong ng iisang bagay:

“Sure na ba ang gobyerno na gagawin nila kay Bato ang ginawa nila kay dating Pangulong Duterte — ang tahimik na pagsuko?”

Ayon sa DOJ, “Theoretically, the faster approach would be surrender.”
Ang linyang ito ang nagpasiklab ng galit sa publiko. Marami ang nagsabing “wala nang due process, surrender agad!”

Isang political analyst ang nagpahayag:

“Kung totoo ang sinasabi ng DOJ, malinaw na parang scripted na naman ang galaw ng gobyerno. Parang uulitin nila ang ginawa kay Duterte — padadala sa abroad, tapos tatahimik ang lahat.”

Ang mga kritiko naman ay nagtanong: bakit ngayon? Bakit muling binubuhay ang usapin ng ICC, gayong ang bayan ay patuloy na lumulubog sa mga isyu ng kagutuman, baha, at korapsyon sa flood control projects?

Sa gitna ng tensyon, muling bumulwak ang alaala ng nakaraang iskandalo:

“Noong kinidnap ang dating Pangulong Duterte,” ani ng isang radio commentator, “iyon ang panahon na binabayo ng mga isyu ng Hollywood scam ni Tantongko! Ginamit nilang diversion!”

Kasabay nito, may mga alegasyon din na ang plano umanong extradition kay Dela Rosa ay bahagi ng mas malaking plano upang ilayo ang pansin ng publiko sa mga anomalya — kabilang ang sinasabing bilyon-bilyong pondong ibinubulsa sa mga flood control projects sa Aguada at Balverde.

“Talagang gagawin nila ang lahat para malihis ang usapan,” dagdag pa ng komentarista. “Habang nag-aaway ang mga senador, may mga truck-truck ng pera na lumalabas sa Aguada!”

Sa press conference ng DOJ, tila nag-iwas ang mga opisyal sa direktang sagot:

“We cannot close the door on surrender or extradition,” sabi nila. “We have to await the Supreme Court’s ruling.”

Pero hindi ito nakapagpatahimik sa publiko. Sa mga Facebook live, lumalabas ang mga pahayag na puno ng galit:

“Extradition? Surrender? Pareho lang ‘yan eh! Ibinibigay mo rin sa kanila! Hindi ba’t kapag sinuko mo si Bato, parang kinidnap mo na rin siya sa sarili niyang bansa?!”

Sa puntong iyon, lumabas ang pangalan ni Senator Marcoleta at ni Engr. Gotesa, na umano’y may hawak ng impormasyon tungkol sa mga bagong anomalya sa gobyerno.

“Hindi lang ito tungkol kay Bato,” sabi ng mga host. “Ito ay tungkol sa sistemang paulit-ulit nang niloloko ang mamamayan.”

Sa parehong broadcast, binatikos din ang pangulo sa kanyang pagtrato sa mga banyagang lider:

“Tandaan ninyo, noong ASEAN summit, halos hindi siya pinansin ni Donald Trump. Wala man lang kamayan! Pero kay Xi Jinping, halos magmakaawa para lang magpakitang ‘magkaibigan’ daw sila!”

Ang ganitong mga detalye ay nagdagdag pa ng apoy sa usapan — na tila ang isyu ng ICC ay hindi lang batas, kundi politikal na taktika upang manatili sa kapangyarihan.

Habang tumatagal ang press briefing, naging malinaw na walang konkretong desisyon:

“We are still studying all options,” sabi ng DOJ spokesman.
Ngunit sa likod ng mga salitang iyon, ramdam ng sambayanan ang lalim ng tensyon.

“Kung tunay na independent ang Pilipinas,” ani ng isang abogadong panauhin sa programa, “bakit natin hinahayaan na ibang bansa ang humusga sa sarili nating mga opisyal? Asan ang sovereignty natin?”

Samantala, sa social media, trending na ang mga hashtag na #HandsOffBato, #MarcosAccountability, at #SovereigntyNow.

May mga panawagan na rin para sa transparency:

“Ipakita ninyo ang warrant! Kung totoo ‘yan, ipakita sa publiko! Kung wala, tigilan ang drama!”

Ngunit ayon sa DOJ, wala pa ring natatanggap na opisyal na kopya mula sa ICC.

Sa pagtatapos ng araw, malinaw ang tanong ng marami:
Bakit tila mas mabilis pa ang gobyerno sa pagsuko ng sarili nitong mamamayan kaysa sa pagtugon sa mga problemang pambansa?

Isang matandang retiradong pulis ang sumigaw sa harap ng kamera ng isang independent vlog:

“Kung si Bato nga, kayang isuko, sino pa ang susunod? Tayong mga ordinaryong Pilipino, pagdating ng panahon, baka isang utos lang ng banyaga, ipapadala na rin tayo sa labas ng bansa!”

Habang umiinit ang mga komentaryo, nanatiling tahimik si Pangulong Marcos Jr. Walang opisyal na pahayag, walang komento, walang pagtutol.
At sa katahimikang iyon, lalo pang lumakas ang bulong ng publiko:

“May tinatago ba siya?”

Sa ngayon, nakabitin pa rin ang tanong — extradition o kidnapping ang mangyayari?
At habang hindi pa natatanggap ang opisyal na dokumento mula sa ICC, ang sambayanang Pilipino ay patuloy na nanonood, nagagalit, at naghihintay:
Kung sino ang tunay na isusuko — si Bato Dela Rosa, o ang dangal ng bansang Pilipinas.