Sa gitna ng tumitinding kawalan ng tiwala ng publiko kay Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr., lumilitaw na tila tuloy-tuloy na ang pagbaba ng suporta at pagtaas ng pagdududa sa kanyang pamumuno. Noong kampanya, ipinangako ng pangulo na magpapabuti ang buhay ng mga Pilipino sa kanyang administrasyon. Subalit sa kasalukuyan, malinaw na hindi natupad ang mga inaasahan ng mamamayan. Ang resulta: isang negatibong trust rating na -3%, isang malinaw na indikasyon na halos wala na ang tiwala ng publiko sa kanya.

Sa kabilang banda, patuloy na tumataas ang suporta kay Vice President Sara Duterte. Ayon sa Social Weather Stations (SWS), ang kanyang trust rating ay +31%, at ang Publicus Asia Incorporated ay nag-ulat ng approval rating na 34% para sa kanya kumpara sa 22% ni BBM. Ang datos na ito ay nagpapakita na sa kabila ng patuloy na demolition attempts, hearings sa paggamit ng confidential funds, at mga isyu sa Office of the Vice President (OVP), nananatiling mataas ang tiwala ng mga Pilipino kay VP Sara.

Mahalagang tandaan ang konteksto. Mula noong 2022, hinarap ni Vice President Sara ang sunod-sunod na pag-atake sa kanyang reputasyon at mga proyekto. Ang kanyang seguridad ay nawala, ang kanyang budget ay kinontrol at ilang proyekto ay naabolish, at ang kanyang ama ay dinala sa impeachment case. Sa kabila nito, nanatili ang kanyang integridad sa mata ng publiko, na malinaw na ipinapakita sa kanyang mataas na trust rating.

Ang contrast sa pagitan ng dalawang lider ay malinaw. Si BBM, na dati’y may mataas na expectations dahil sa kanyang pamilya at kayamanan, ay ngayon nasa single-digit trust ratings, habang si VP Sara ay patuloy na tumataas. Ang kawalan ng tiwala sa pangulo ay nakaugat sa maraming isyu: widespread corruption sa gobyerno, kawalan ng moral ascendancy, at ang pagkalat ng kontrobersya sa drug issues at pamilya. Ayon sa marami, ang patuloy na pagtatangkang ilihis ang isyu patungo kay VP Sara ay hindi nakatulong; sa halip, lalong lumala ang imahe ni BBM sa mata ng publiko.

Hindi lamang ito simpleng pagbaba ng approval rating. Kung titingnan ang mga global case studies, malinaw na ang pagbaba ng suporta ay maaaring magresulta sa malawakang political at institutional collapse. Sa South Korea noong 2017, bumagsak sa 4% ang rating ng presidente bago siya ma-impeach. Sa Sri Lanka, bumagsak sa 3% ang approval rating ng presidente bago siya umalis. Sa Brazil noong 1992, ang suporta sa presidente ay bumagsak sa 9% dahil sa corruption scandal. Ang pattern ay pare-pareho: kapag nawala ang tiwala at suporta ng publiko, nagiging imposible na ipagpatuloy ang pamumuno nang maayos.

Sa Pilipinas, ang sitwasyon ni BBM ay tila sumusunod sa parehong trend. Ang -3% trust rating ay malinaw na senyales na malapit nang umabot sa critical point ang kanyang pamumuno. Ang kawalan ng tiwala ng publiko, lalo na kung patuloy na lalala ang corruption scandals at economic uncertainty, ay maaaring humantong sa political instability.

Samantala, si VP Sara ay nakikinabang sa kabaligtaran. Sa kabila ng mga demolition attempts at political attacks, nananatili ang kanyang suporta. Ang mataas na rating niya ay nagpapakita ng tiwala ng mamamayan sa kanyang liderato at integridad, lalo na sa mata ng publiko na naghahanap ng tapat at malinaw na pamumuno.

Ayon sa mga political analysts, ang sitwasyon ay isang eye-opener para kay BBM. Ang midterm elections ay nagbigay na ng paunang senyales nang hindi nanalo ang kanyang mga kandidato, at ang kasalukuyang trust rating ay nagpapatunay ng tuloy-tuloy na pagbaba ng suporta. Ang bawat hakbang ng pangulo, mula sa pamamahala sa ekonomiya hanggang sa pagkontrol ng gobyerno, ay sinusuri ng publiko.

Ang epekto nito sa ekonomiya ay hindi rin maaaring balewalain. Kapag walang tiwala ang mamumuhunan sa liderato, bumabagal ang foreign investments at nagiging unstable ang financial system. Sa madaling salita, ang political credibility at public trust ay direktang nakakaapekto sa kalagayan ng bansa.

Marami na ang nagsasabi na dapat isaalang-alang ni BBM ang constitutional transition of power. Ayon sa 1987 Constitution, ang Vice President ang susunod na lider kung ang presidente ay hindi kayang gampanan ang kanyang tungkulin. Sa ganitong konteksto, ang patuloy na pagbaba ng trust rating ni BBM at ang mataas na rating ni VP Sara ay nagbubukas ng diskusyon tungkol sa posibleng paglipat ng liderato sa hinaharap, ayon sa legal at constitutional framework.

Sa huli, malinaw ang mensahe ng mga Pilipino: ang tiwala, kapag nawala, ay napakahirap ibalik. Kahit personal na relasyon o pamumuno sa bansa, pareho ang epekto ng pagkawala ng tiwala. Ang sitwasyon ni BBM ay naglalarawan ng kahalagahan ng transparency, integridad, at kakayahang tuparin ang mga pangako sa publiko.

Ang tanong ngayon: Paano makakabangon si BBM mula sa kasalukuyang sitwasyon, at paano mapapanatili ni VP Sara ang kanyang mataas na tiwala mula sa publiko? Ang sagot ay nakasalalay hindi lamang sa pamahalaan kundi sa aktibong pakikilahok ng mamamayan sa pagbabantay sa kanilang liderato.

Ang political landscape sa Pilipinas ay patuloy na nagbabago, at malinaw na ang pagkilos ng publiko, sa pamamagitan ng surveys, approval ratings, at political awareness, ay may direktang epekto sa hinaharap ng bansa. Habang patuloy na lumalabas ang data ng trust ratings, isang mahalagang aral ang ipinapakita: sa politika, ang tiwala ng mamamayan ang pinakamahalagang yaman ng isang lider, at kapag ito ay nawala, halos imposible na itong maibalik nang buo.