Mga kabayan, isang nakakaindak-balitang update ang sumalubong sa buong Pilipinas! Matapos ang sunod-sunod na alegasyon laban sa mga personalidad na sangkot sa anomalya sa flood control projects, may bagong impormasyon na ikinatuwa ng marami: ang Sandigan Bayan, sa pakikipagtulungan ng Supreme Court, ay naglalayong mapabilis ang proseso para sa mga kasong ito. Sa wakas, tila may malinaw na panata na may makukulong sa mga buwayang matagal nang nagpapalakad ng katiwalian.

Ayon kay News 5 Justice Correspondent Cabilonte, patuloy na pinag-aaralan ng Supreme Court ang bagong alituntunin na isusumite ng Sandigan Bayan para mapabilis ang paglilitis. “Agad naming susuriin ang rekomendasyon ng Sandigan Bayan kapag naipasa na ito,” paliwanag ni Chief Justice Alexander Hesmundo. Nilinaw din ng korte na hangad nila na maipatupad ang alituntunin agad, upang hindi na maantala ang paghahanap ng hustisya.

Ang plano ay ambisyoso: target ng Sandigan Bayan na magkaroon ng hatol sa loob ng anim hanggang walong buwan. “Ito po ay napakabilis para sa dami ng kaso at sa dami ng personalidad na sangkot,” paliwanag ni Presiding Judge Geraldine Eggkong. Para sa publiko, ito ay isang pambihirang pagkakataon. Matagal nang nagdududa ang mga Pilipino kung kailan makikita ang mga sangkot sa katiwalian na managot sa kanilang mga aksyon.

Isa sa mga pinakaprominenteng personalidad na tinutukoy ay ang mga kontratista ng flood control projects, kabilang ang pamilya Discaya at St Timothy Construction, na naging bahagi ng Miro Systems Consortium. Ang grupo ay nanalo sa 7-billion peso contracts, na naging sentro ng kontrobersya. Ayon kay Ombudsman Boy Rimulya, plano nilang kasuhan ang lahat ng sangkot sa mga anomalya.

Sa isang panayam, mariing binigyang-diin ni Bonggo:

“Hanapin natin ang dapat tumbukin – ang mga totoong buwaya sa gobyerno! Hindi ito laban sa akin lamang, kundi laban sa lahat ng tiwali!”

Ang paninindigan na ito ay nagbigay liwanag sa madilim na sulok ng politika at ipinakita ang determinasyon ng administrasyon na managot ang mga nasa puwesto. Ang kanyang mensahe ay malinaw: ang tiwali ay may hangganan, at ang gobyerno, sa ilalim ng tamang paninindigan, ay handa nang humarap sa hamon.

Ang Supreme Court ay nagsagawa rin ng hakbang upang maiwasan ang anumang delay. Ayon kay Senior Associate Justice Marvic Yonen, bago pa sumiklab ang kontrobersya, pinag-aaralan na ng korte ang pagpapabilis ng proseso hindi lamang sa Sandigan Bayan kundi maging sa regional trial courts.

“Alam namin na umaasa ang publiko na managot ang mga may sala,” dagdag niya.

Sa kabila ng dami ng mga hakbang, mariing ipinunto ng mga eksperto na ang tagumpay ng proseso ay nakasalalay sa tamang implementasyon ng mga alituntunin at sa pagiging impartial ng hudikatura.

“The judiciary has to remain impartial. At the end of the day, we will have to review the evidence, and we are hoping the cases are built up properly,” pahayag ni Justice Leonel.

Hindi lang ito simpleng pagsasampa ng kaso; ito ay isang malawakang panata na panagutin ang mga nasa kapangyarihan. Sa bawat hakbang, ipinapakita ng administrasyon na seryoso sila sa paglilinis ng sistema, na hindi basta-basta papayag na malusutan ng mga tiwali ang batas.

Ayon kay Cabilonte, sa susunod na taon, may makukulong na mga sangkot sa anomalya sa flood control. Nakahanda na rin ang mga kulungan para sa kanila. Ang bilis ng proseso sa ilalim ng Marcos administration ay isang pambihirang pagkakataon, isang hakbang na hindi nangyari sa nakaraang mga administrasyon.

“By six months next year, makikita na natin ang mga personalidad na papunta sa kulungan. Ito ay isang mensahe sa lahat ng tiwali sa gobyerno,” wika ni Cabilonte habang live mula Mandaluyong.

Ang good news ay nakakapagbigay pag-asa sa publiko na ang hustisya ay hindi lamang pangarap kundi maaring maisakatuparan sa aktwal. Ito ay isang monumental na pagkakataon na masaksihan ang hustisya sa aktwal – ang mga buwayang matagal nang nakalulusot sa batas ay haharap sa kabayaran sa kanilang mga aksyon.

Sa kabila ng posibilidad ng mga legal na hamon at motions mula sa mga nasasakdal, malinaw ang intensyon ng gobyerno: ang momentum ay hindi mapuputol. Ang six to eight months target ay naglalayong bigyan ang publiko ng malinaw na pananaw sa resulta ng mga kasong ito.

Ang kasalukuyang hakbang ay nagbibigay diin sa prinsipyo na: ang integridad ng gobyerno ay hindi dapat nakasalalay sa pakikipagkaibigan o kapangyarihan ng iilang personalidad. Sa katunayan, ang bilis ng proseso ay isang malinaw na mensahe: sa panahon ng Marcos administration, walang sinuman ang makakalusot, at ang hustisya ay makakamit, anuman ang estado o impluwensya ng sangkot.

Mga kabayan, ito ay pagkakataon na magpamalas ang gobyerno ng paninindigan laban sa katiwalian. Ang lahat ng regional trial courts ay kailangang makiisa, at ang mga alituntunin ay masusing susuriin at ipapatupad. Ang resulta? Mas mabilis na hatol, mas mabilis na aksyon, at sa huli, mas mabilis na hustisya para sa taong bayan.

“Nakikita natin ang isang bagong yugto kung saan ang hustisya ay hindi na inaantala. Ang mga tiwali ay hindi makakatakas,” pahayag ng isa sa legal analysts sa isang live segment.

Sa madaling salita, mga sangkay, sa susunod na taon, makikita natin ang mga personalidad na papunta sa kulungan, dala ng hatol at aksyon ng gobyerno. Ang sandali na ito ay simbolo ng pag-asa at ng pagbabago sa sistema ng hustisya sa Pilipinas.

Sa pagtatapos, malinaw ang mensahe ng administrasyon at ng hudikatura: ang tiwali ay may hangganan, at ang hustisya ay darating. Ang 6 to 8 months target ay hindi lamang numero, ito ay pangakong mayroong accountability. Sa wakas, ang mga buwaya ay haharap sa kanilang kapalaran, at ang taong bayan ay magkakaroon ng katuparan sa paghahanap ng hustisya.