Akala ng marami, tapos na ang kuwento ng mga anomalya noong panahon ng Duterte administration. Ngunit habang abala ang bayan sa mga bagong isyu, isang pangalan ang muling bumalik sa eksena — Greco Belgica, dating chairman ng Presidential Anti-Corruption Commission (PACC). At ngayon, tila may dala siyang pasabog na maaaring yumanig sa dating administrasyon.

Tumanggi si Belgica na pangalanan ang mga kongresista at kontraktor na umano’y iniimbestigahan ng PACC kaugnay sa mga katiwalian sa Department of Public Works and Highways (DPWH). Ngunit sa likod ng kanyang katahimikan, may mga katanungang bumabalik: Bakit ngayon lang lumalabas ang mga impormasyong ito? At bakit tila hindi natapos ang mga imbestigasyon noon?

Ang mga Multong Proyekto ng DPWH

Noon pa man, may mga ulat na tungkol sa tinatawag na “flood control scam” at ghost projects — mga proyektong pinondohan ngunit hindi kailanman natapos o nakita. Ayon sa ilang insider, daan-daang milyong piso ang nawala sa kaban ng bayan dahil sa mga proyektong ito. Ang mas masakit, marami sa mga ito ay inilunsad sa ilalim ng layuning “pigilin ang baha” — ngunit sa halip na tubig, pera ng bayan ang nalunod.

Ang mga flood control projects na ito, ayon kay Belgica, ay isa sa mga pinakamatitinding isyu ng korupsiyon noong kanyang panunungkulan bilang chairman ng PACC. Subalit nang tanungin kung bakit walang malinaw na resulta ang kanilang imbestigasyon, iginiit niyang “We submitted our reports to the President and to the proper agencies.” Hindi raw layunin ng PACC na maging “noise board” o tagapag-ingay ng mga kaso — bagkus, sila raw ay tagapag-ulat ng mga resulta para sa mas mataas na tanggapan.

Ngunit kung totoo ito, bakit hanggang ngayon ay wala tayong naririnig na malinaw na aksyon? Nasaan na ang mga ulat na isinumite kay Pangulong Duterte noon? At bakit tila ngayon, sa ilalim ng administrasyon ni President Bongbong Marcos, muling lumalabas ang mga problemang iniwan ng nakaraan?

Kasalanan ng Nakaraan, Pasanin ng Kasalukuyan

Maraming Pilipino ang nagtatanong: kung totoo ang mga ghost projects at flood control scams, bakit ngayon lang lumalabas ang mga ito? Ayon sa ilang tagamasid, maaaring ginawang estratehiya ang mga isyung ito — itago muna sa ilalim ng karpet habang nasa poder pa ang mga nakikinabang, at ilabas lamang kapag iba na ang administrasyon.

Sa ganitong sitwasyon, tila si Pangulong Marcos Jr. na ang nagbabayad sa kasalanan ng nakaraan. Ang mga proyekto na dapat sana’y nakatulong sa mamamayan, ngayon ay nagiging dahilan ng sakit ng ulo ng kasalukuyang gobyerno. Habang si PBBM ay abala sa paglilinis ng sistema, ang ilan sa mga “invisible hands” na lumilikha ng problema ay nananatiling hindi kilala at hindi napaparusahan.

May mga ulat pa na ilang district engineers ng DPWH ay naglalaban-laban para sa kani-kanilang proyekto, tila may mga makapangyarihang pwersang nagtutulak sa kanila. Kung totoo ito, hindi na lamang simpleng katiwalian ang usapan — kundi isang organisadong network ng kapangyarihan, pera, at impluwensiya.

Ang Tanong: Bakit Walang Hustisya?

Kung totoo ngang naipasa ni Belgica ang mga report sa Malacañang at sa mga kaukulang ahensya, bakit walang naipakulong? Walang malinaw na resulta, walang mga opisyal na pinanagot. Ang mga proyekto ay naglaho, ngunit ang mga sangkot ay tila nakaligtas.

Dito nagiging makabuluhan ang tanong: ang mga anti-corruption agency ba ay tunay na malinis? Dahil kung mismong tagalinis ng korupsiyon ay may alam sa dumi ngunit nanatiling tahimik, mas nakakatakot iyon kaysa sa mismong korapsiyon. Ang katahimikan ay nagiging kasalanan kapag ito’y pumapabor sa kasamaan.

Estratehiya o Katotohanan?

May ilan namang nagsasabing ang mga pasabog ni Belgica ay maaaring bahagi ng mas malaking plano — isang pagtatangkang ilihis ang atensyon o takpan ang mas malalim na isyu. May mga teorya na baka ang mga ganitong pahayag ay “planted” o sadyang inihanda upang magmukhang may nililinis, samantalang may mas malalim na tinatago.

Kung ito’y totoo, nakakatakot isipin na ang korupsiyon ay hindi lang aksyon — ito ay estratehiya. Isa itong laro ng kapangyarihan kung saan ginagamit ang imbestigasyon, media, at publikong galit bilang sandata laban sa mga kalaban o tagapagmana ng kapangyarihan.

Ang Espiritwal na Pagninilay

Sa kabila ng lahat ng iskandalo, pahayag, at tanong na bumabalot sa isyung ito, may bahagi ng mensahe ni Belgica na tumimo sa maraming tagasubaybay — ang pagbanggit niya ng salita ng Diyos. Binasa niya ang Romans 5:8: “Ngunit ipinadama ng Diyos ang kanyang pag-ibig sa atin, na nang tayo’y mga makasalanan pa, si Kristo ay namatay para sa atin.”

Isang paalala na sa gitna ng katiwalian, may pag-asa pa ring bumalik sa katotohanan at katuwiran. Lahat ay nagkakamali, lahat ay maaaring nadungisan ng sistema — ngunit may kapatawaran at pagbabagong hatid ng pananampalataya.

Sabi nga niya, “May mas mataas na hustisya kaysa sa korte ng tao — ito ang hustisya ng Diyos.” Isang pananaw na maaaring magpaalala sa atin na kahit sa mundo ng pulitika, kung saan kadalasang umiikot ang kasinungalingan at pansariling interes, ang tunay na hustisya ay hindi kailanman natutulog.

Ang Huling Panawagan

Ang hamon ngayon ay hindi lamang para kay Greco Belgica o sa mga sangkot sa DPWH. Ang hamon ay para sa buong bayan — para sa bawat Pilipino na sawang makakita ng paulit-ulit na korapsiyon. Kailangan nating manindigan, magtanong, at huwag manahimik.

At higit sa lahat, kailangang manalig na sa kabila ng mga kasinungalingan at pagtatakip, may liwanag pa rin sa dulo ng dilim. Ang hustisya ng tao ay maaaring mabagal, ngunit ang hustisya ng Diyos ay tiyak at hindi kailanman nadadaya.

Sa panahon ng ingay at intriga, baka panahon na rin para tayo’y manahimik sa harap ng katotohanan — upang mapakinggan ang tinig ng budhi, at marinig ang paalala ng Maykapal: “Lumapit, magsisi, at sumuko.” Dahil ang tunay na laban sa korupsiyon ay hindi lamang sa lansangan o sa korte, kundi sa loob ng puso ng bawat isa.