Umiinit ang eksenang pulitikal sa Kongreso, at sa gitna ng kontrobersiya ay isang pangalan na ngayon ay paulit-ulit na binabanggit: Batangas First District Representative Leandro Leviste, anak ni Senator Loren Legarda. Hindi na ito simpleng isyu ng alegasyon at depensa—ito ay nagiging isang mabigat na banggaan ng ebidensya, testimonya, at tanong ng integridad na maaaring humantong sa isang ethics complaint na yayanig hindi lamang sa kanyang pangalan kundi sa mismong kredibilidad ng Kamara.

Nagsimula ang lahat sa tinaguriang “Cabral Files”—mga dokumentong umano’y naglalaman ng listahan ng mga mambabatas na may budget insertions at proposals kaugnay ng 2025 budget ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Ayon kay Congressman Leviste, ang mga dokumentong ito ang magbubunyag ng katiwalian sa loob ng sistema. Ngunit ang tanong ng marami: paano niya nakuha ang mga dokumentong ito, at sa anong paraan?

Sapilitan o Boluntaryo?

Batay sa mga ulat at testimonya ng mga staff ng yumaong DPWH Undersecretary Catalina “Cathy” Cabral, ang pagkuha umano ng mga dokumento ay hindi boluntaryo. Ayon sa kanila, dumating si Leviste sa tanggapan ni Cabral at sapilitang kinuha ang mga papeles, kahit sinasabing maaari naman itong ibigay sa tamang proseso at tamang oras.

Mas lalong naging kontrobersyal ang usapin nang lumabas ang CCTV footage mula sa DPWH, na iniulat ng TV5 Media Center. Makikita sa video na noong Setyembre 4, bandang alas-5:30 ng hapon, pumasok si Leviste sa opisina ni Cabral. Makalipas ang halos tatlumpung minuto, nakita siyang lumalabas na may hawak na mga dokumento, habang tila may paliwanag na ibinibigay si Cabral.

Ngunit ang mas ikinabigla ng publiko: ayon sa ilang larawan at salaysay, may sugat umano ang kamay ni Cabral, may bahid ng dugo sa damit, na sinasabing dulot ng paper cut sa gitna ng insidente. Para sa marami, ito ay hindi na simpleng “pagkuha ng dokumento”—ito ay nagiging simbolo ng isang marahas at kaduda-dudang proseso.

Ethics Complaint sa Kongreso?

Dahil dito, nanawagan si House Committee on Public Accounts Chairperson Terry Ridon na huwag palampasin ang usapin. Ayon sa kanya, may responsibilidad ang Kongreso na pangalagaan ang integridad ng mga proseso nito.

“Hindi maaaring maging venue ang Kamara para sa paggamit ng kwestyonableng ebidensya, at lalong hindi ito dapat idaan sa publicity kung may duda sa legalidad ng pagkakakuha,” giit ni Ridon.

Kung mapatutunayan na iligal ang paraan ng pagkuha ng Cabral Files, posibleng maharap si Leviste sa isang ethics complaint, isang seryosong hakbang na maaaring magdulot ng mabigat na epekto sa kanyang posisyon at reputasyon.

Timing na Nakakapagduda

Isa pang isyung paulit-ulit na binabanggit: ang timing ng paglalabas ng mga dokumento. Bakit ngayon lang ito inilabas, at bakit pagkatapos pumanaw si Undersecretary Cabral?

Ito ang tanong ng maraming netizens at maging ng ilang opisyal. Kung buhay pa si Cabral, maaari sana siyang magpaliwanag, magpatunay, o maglinaw kung lehitimo ba ang mga dokumento. Ngunit ngayon, wala na ang pangunahing saksi—at dito nagsisimulang pumasok ang hinala ng ilan na baka planado ang lahat.

Mas lalo pang lumala ang duda nang mapansin ng ilang nagsusuri na may mga pangalan sa listahan na umano’y matagal nang pumanaw o hindi na aktibo sa pulitika. Kaya ang tanong: lehitimo ba ang Cabral Files, o may bahagi itong dinoktor?

Depensa ni Leviste

Mariing itinanggi ni Congressman Leviste ang paratang na iligal niyang kinuha ang mga dokumento. Ayon sa kanya, ang mga ito ay ibinigay sa kanya at kinumpirma pa raw ng DPWH na totoo ang nilalaman. Nagpahayag din siya ng pasasalamat sa ahensya sa umano’y pagpapatunay ng authenticity ng files.

Ngunit para sa kanyang mga kritiko, hindi sapat ang pahayag. May mga testigo, may CCTV, at may pisikal na ebidensya—mga elementong mahirap balewalain.

Dagdag pa rito, umalma rin ang Malacañang. Ayon kay Palace Press Officer Secretary Claire Castro, mahalagang imbestigahan kung paano napunta kay Leviste ang mga dokumento.

“Kung sapilitan ang pagkuha, maaari itong magbukas ng mas mabigat na isyu. Kailangan talagang malinawan ang publiko,” ani Castro.

Pulitika o Pananagutan?

Sa gitna ng lahat ng ito, lumilitaw ang mas malaking tanong: ito ba ay laban para sa katotohanan, o isang larong pulitikal na nauwi sa maruming banggaan? May mga nagsasabing kung talagang malinis ang intensyon, bakit hindi dumaan sa tamang proseso? At kung walang itinatago, bakit tila may pagmamadali, galit, at tensyon sa mismong araw ng pagkuha ng dokumento?

Sa kabilang banda, may naniniwala ring kung totoo ang laman ng Cabral Files, dapat lamang itong ilantad—kahit pa masakit at magulo ang paraan.

Isang Kontrobersiyang Malayo Pa sa Wakas

Sa ngayon, malinaw ang isang bagay: malayo pa sa pagtatapos ang istoryang ito. Habang patuloy ang panawagan para sa imbestigasyon, patuloy ring binabantayan ng publiko kung paano haharapin ni Congressman Leandro Leviste ang mga paratang.

Ito ba ay magiging simula ng pananagutan sa loob ng Kongreso—o isa lamang kontrobersiyang lilipas nang walang mananagot?

Sa pulitikang Pilipino, isang aral ang paulit-ulit na bumabalik: ang katotohanan, kapag pilit itinago o minadaling ilabas, mas lalong nagiging mapanganib. At sa kaso ng Cabral Files, ang tanong ngayon ay hindi na lang kung ano ang laman ng mga dokumento—kundi kung paano at bakit sila napunta sa maling oras, maling paraan, at maling katahimikan.