November 25, 2025

Isang bagong lindol sa pulitika ang umuga sa buong bansa matapos ang muling pagharap sa Senado ng kontratistang si Pacifico “Curlee” Discaya II, ang dating tahimik na pangalan na ngayo’y naging sentrong karakter sa isa sa pinakamalaking alegasyon ng korapsyon sa ilalim ng DPWH. Ngunit ngayong araw, mas malakas ang dagundong: dahil unang beses, malinaw at diretsong binanggit sa testimonya ang dalawa sa pinakamakapangyarihang miyembro ng Duterte family—Rep. Paolo “Polong” Duterte at Vice President Sara Duterte.

Ang pahayag ni Discaya ay umalingawngaw sa session hall: “Hindi gumagana ang DPWH nang walang pulitikal na impluwensya. May sistema. At ang sistemang iyon, sa Davao, ay kayang magdikta kung sino ang makakakuha ng proyekto.”

At doon nagsimula ang sunud-sunod na pagputok ng kontrobersya.

I. HINDI NA LANG BULONG: DIREKTANG PAGBANGGIT SA PANGALAN NG MGA DUTERTE

Sa buong presentasyon ni Discaya, paulit-ulit lumutang ang dalawang pangalan—hindi bilang “suspetsa,” kundi bilang bahagi ng political machinery umano na nagmamaniobra ng proyekto bago pa man magsimula ang bidding.

Paolo “Polong” Duterte

Bilang kongresista mula sa 1st District ng Davao City, sinuri ng Senado ang posibleng ugnayan ng kanyang opisina sa congressional insertions na iniuugnay sa flood control projects.
Ayon kay Discaya, may mga “middlemen” na nag-ooperate para sa ilang opisyal, na nag-aalok ng “proteksyon” sa kontratista—kapalit ng porsyento sa kontrata.

Ang tanong ngayon ng Blue Ribbon:
Ang mga insertion ba na atribyuto sa distrito ni Polong ay naging daan ng komisyon at kickback?

Vice President Sara Duterte

Mas kumplikado ang alegasyon kay VP Sara dahil umiikot ito sa panahon niya bilang Mayor ng Davao City.
Ayon kay Discaya, sa Davao umano, may established political network na nagbibigay ng “green light” kung sino ang dapat manalo ng proyekto—lalo na kapag DPWH-funded.

Hindi sinasabing siya ang direktang humihingi ng pera.
Pero ang puntos ng Senado: may impluwensyang gumagana.
At sa local politics, ang impluwensya ay may presyo.

II. ANG SISTEMANG BINASAG NI DISCAYA: “GANITO PO TALAGA UMAANDAR ANG SCAM”

Sa pinakamatinding bahagi ng pagdinig, inilahad ni Discaya ang alleged step-by-step na operasyon ng DPWH kickback machinery:

1. “Pulitika muna bago proyekto.”

Malalaking flood control allocations umano ay “nakalinyado” na bago pa man ilabas ang General Appropriations Act. May mga “endorser” — mga elected officials at kanilang emissaries — na nagdidikta kung aling project ang uunahin.

2. Ang komisyon: 10% hanggang 30%.

Kapag naaprubahan ang pondo at nakasalang na ang proyekto, may lalapit na brokers.

Pahayag ni Discaya:
“Hindi ito pakiusap. Para iyong mandatory fee.”

3. Pressure kung tumanggi ka.

Inilarawan niya ang mga:

bantang kanselasyon ng project

biglaang audit

at paglipat ng pondo sa ibang contractor

—kapag hindi sumunod sa hinihinging “share.”

Sa kanyang kaso, aniya, “hindi kami sumang-ayon, at doon nagsimula ang panggigipit.”

Ito ang dahilan kung bakit nakikita ng komite ang testimonya bilang mahalagang piraso upang tukuyin kung sino ang nasa likod ng pagpopondo at pagmamaniobra ng flood control projects sa Region XI.

III. KAMPON NINA POLONG AT SARA: “WALA KAMING KINALAMAN DITO.”

Agad at halos sabay-sabay ang response ng kampo ng Duterte.

Opisyal na Pahayag

Tinawag nilang:

“fabricated,”

“walang ebidensya,”

at “politically motivated”

ang mga alegasyon ni Discaya.

Ayon sa mga spokesperson ng pamilya, ang contractor umano ay may sariling problema—lalo na ang malakihang tax evasion case laban sa kanila—kaya sinusubukan nitong “idamay ang iba” upang pagtakpan ang sariling pananagutan.

Paghamon ng mga Duterte

Sabi ng mga abogado:

“Maglabas sila ng dokumento. Hindi kami mapapahamak sa kwento lang.”

Pinabulaanan din nila na may anomalya sa Davao infrastructure projects, giit nila na lahat ng DPWH transactions ay dumaan sa tamang audit at procurement process.

IV. ANG PINAKAMALAKING TANONG: MAPAGKAKATIWALAAN BA SI DISCAYA?

Masalimuot at kumplikado ang posisyon ni Discaya.

May alam siya.

Ang kanyang insider knowledge sa DPWH operations ay detalyado, mataas ang recall, at tugma sa nakaraang findings ng Commission on Audit.

Pero may bitbit din siyang bagahe.

Ang kanyang tax case, operational issues, at dating koneksyon sa ilang DPWH officials ay naging dahilan kung bakit tinatanong ng ilang senador ang kanyang motibo.

Dahil dito, importante ang susunod na hakbang ng komite:

V. ANG MGA SUSUNOD NA PAPUTOK NG SENADO

Ayon sa Blue Ribbon Committee, ito ang immediate actions:

1. Subpoena sa bank records at COA reports

Upang malaman kung ang sinasabing kickback percentages ay may katumbas na financial trail.

2. Pagpapatawag sa DPWH district engineers sa Davao region

Dito makikita kung may pattern ng political intervention sa project awarding.

3. Pagsusuri sa congressional insertions

Titignan kung tugma ang halaga ng proyekto sa historical averages ng flood control spending.

Kapag nag-match ang testimonya at dokumento, posibleng mauwi ito sa graft, plunder, at administrative sanctions sa mga sangkot.

HULING PAGSABOG: ANG EPEKTO SA ‘DUTERTE BRAND’

Sa unang pagkakataon matapos ang anim na taon mula nang matapos ang termino ni Rodrigo Duterte, isang opisyal na pagdinig ng Senado ang naglabas ng testimonya na nagbabala:

“May malalim, sistematikong anomalyang naka-angkla sa impluwensya ng dalawang miyembro ng Duterte dynasty.”

Hindi ito basta intriga.
Hindi ito chismis.
Hindi ito opinyon.

Ito ay testimonya sa ilalim ng panunumpa, nakadokumento, at bahagi ng opisyal na Senate record.

Habang tumatagal ang imbestigasyon, mas lumalalim ang tanong:

Nahuli na ba ang pinakamalaking political dynasty sa bansa sa gitna ng isang DPWH mega-scam?

At habang naghihintay ang mga Pilipino ng susunod na pagdinig, isang bagay ang malinaw:

Kapag napatunayang totoo ang mga alegasyon—ang pagbagsak ay hindi lamang proyekto, kundi isang buong pangalan na minsang naging simbolo ng kapangyarihan sa Mindanao at sa buong bansa.