Sa paglipas ng panahon, may mga pangalang nagiging simbolo ng kapangyarihan at impluwensiya sa Pilipinas—mga kumpanyang tila kayang makuha ang halos lahat ng proyekto, mga negosyong parang hindi nauubusan ng kontrata, at mga indibidwal na itinuturing na “untouchable.” Ngunit paano kung ang lahat ng ito ay isang ilusyon lamang? Paano kung ang tinatawag na “super contractor” ay isa lamang bukas na pinto para sa mas malalaking pangalan sa likod ng kapangyarihan?

Ito ang mabigat at eksplosibong pahayag na ibinato ni dating Senador Antonio Trillanes IV laban sa kumpanyang Discaya, na ayon sa kanya ay front lamang sa likod ng bilyong-bilyong pisong flood control at DPWH projects sa buong bansa.

“Akala ng publiko, super contractor ang Discaya dahil sabay-sabay silang nakakakuha ng daan-daang proyekto,” ani Trillanes. “Pero ang totoo, royalty lang ang kinukuha nila. Hindi sila ang gumagawa ng trabaho.”

Mula Pasig Hanggang Buong Pilipinas: Isang Kahina-hinalang Pag-angat

Ayon kay Trillanes, nagsimula lamang ang Discaya bilang kumpanyang may koneksyon sa ilang lokal na opisyal sa Pasig. Hindi raw ito kabilang sa mga higanteng construction firms na may sapat na kagamitan, manpower, at expertise para sabay-sabay na magpatakbo ng malalaking proyekto sa iba’t ibang rehiyon ng bansa.

Ngunit bigla raw nagbago ang lahat noong 2016, kasabay ng pag-upo ng administrasyong Duterte.

“Na-accredit sila bilang Triple-A contractor, kahit malinaw na beyond their capacity,” giit ni Trillanes. “Kahit ang pinakamalalaking kontratista sa bansa, hindi kayang hawakan ang ganoong karaming proyekto nang sabay-sabay.”

Dito na pumasok ang tanong: Kung hindi sila ang tunay na gumagawa, sino ang nasa likod?

Joint Venture sa Papel, Royalty sa Katotohanan

Ayon sa rebelasyon, ang modus ay simple ngunit epektibo:
Ina-award ang proyekto sa Discaya, tapos idadaan ito sa joint venture agreements. Sa papel, kasama ang Discaya. Ngunit sa aktwal na operasyon, ang mga partner contractors ang gumagawa ng lahat—mula mobilization ng equipment hanggang sa actual construction.

“Binibigyan lang ang Discaya ng porsiyento. Royalty. Wala silang aktwal na trabaho,” paliwanag ni Trillanes.

At dito lalong umiinit ang isyu.

Ang Pangalan sa Likod ng Anino

Isa sa mga pinaka-sensitibong pahayag ni Trillanes ay ang direktang pagturo sa koneksyon ng Discaya sa mga kumpanyang umano’y pagmamay-ari ng ama at kapatid ng isang nakaupong senador—si Senator Bong Go.

“Iyan ang dapat imbestigahan ng todo ng mga awtoridad,” diin niya. “Lahat ng DPWH contracts ng Discaya at ang kanilang joint ventures—dahil doon napunta ang tunay na kita.”

Kung mapatutunayan, hindi na ito simpleng isyu ng overpricing o incompetence. Isa itong malawakang sistema ng panlilinlang, kung saan ginagamit ang isang kumpanya bilang harang upang itago ang tunay na nakikinabang sa kaban ng bayan.

200 Bilyong Piso at Isang Tahimik na Sistema

Partikular na binanggit ni Trillanes ang umano’y ₱200 bilyong flood control projects, isang sektor na matagal nang tinutuligsa dahil sa paulit-ulit na pagbaha sa kabila ng napakalalaking pondo.

“Kung talagang may flood control, bakit palala nang palala ang baha?” tanong niya. “Dahil hindi napupunta sa tama ang pera.”

Hamon Kay Sarah Discaya: “Magsalita Ka Na”

Sa gitna ng lahat ng ito, lumutang ang isang pangalan—Sarah Discaya, na ayon kay Trillanes ay maaaring may hawak ng susi sa buong sistema.

“Ang tanging paraan para makaligtas siya ay ang magsabi ng totoo,” ani Trillanes. “Ilaglag niya ang backer sa likod ng mga proyektong ito.”

Hindi raw sapat na ang mga front lamang ang managot. Kailangang pangalanan ang mga mastermind—ang mga nagbigay ng proteksyon, impluwensiya, at pahintulot para mangyari ang lahat ng ito.

Isang Usapin ng Katarungan at Integridad

Sa puntong ito, nananatiling alegasyon ang mga pahayag. Ngunit ang bigat ng mga pangalan, halaga ng pera, at lawak ng mga proyekto ay sapat upang magdulot ng matinding panawagan para sa malalim at independiyenteng imbestigasyon.

Ang isyung ito ay hindi lamang tungkol sa Discaya. Ito ay tungkol sa isang sistemang maaaring matagal nang gumagana sa dilim—isang sistemang nagpayaman sa iilan habang ang bayan ay patuloy na nilulunod ng baha, utang, at kawalan ng hustisya.

Ang Babala ng Katotohanan

Gaya ng paalala sa Bibliya: “Ang masamang tao ay kumikita ng mapanlinlang na sahod, ngunit ang gumagawa ng katuwiran ay may tunay na gantimpala.”

Maaaring magmukhang matatag ang isang imperyong itinayo sa kasinungalingan. Ngunit darating ang araw na babagsak ang pader—at kapag bumagsak, walang pangalan, titulo, o koneksyon ang makapagliligtas.

Sa huli, ang tanong ay simple ngunit mabigat:
Handa ba ang Pilipinas na harapin ang katotohanan—kahit gaano ito kasakit?