“Ang Babaeng May Tinig na Ginamit Bilang Sandata: Buhay, Musika, at Tahimik na Pagpanaw ni Corita — Tinig ng Bayan na Halos Nakalimutan”

Sa mahabang kasaysayan ng musikang Pilipino, bihira ang mga artistang hindi lamang umawit upang magpatawa o magpakilig—kundi upang magmulat, magprotesta, at magsilbing tinig ng isang bayan sa gitna ng panunupil. Isa sa kanila ay si Corita, isang musikero, aktibista, at alagad ng sining na inalay ang kaniyang buhay sa paglikha ng mga awiting puno ng damdamin, protesta, at pag-ibig sa bayan. Ngunit sa likod ng kanyang dakilang ambag, si Corita ay pumanaw sa katahimikan, halos hindi narinig ng mas malawak na publiko ang kanyang huling hininga.

Ang Simula ng Isang Himig ng Paglaban

Isinilang noong Hunyo 27, 1951, si Socoro Avelino, na mas kilala sa pangalang Corita, ay lumaki sa panahong may matinding kaguluhang panlipunan sa Pilipinas. Sa kasagsagan ng diktadura at batas militar noong dekada ’70, nagsimulang sumikat si Corita—hindi dahil sa pagiging pop star, kundi dahil sa kanyang matapang na mga awitin na kumakanti sa konsensya ng mga Pilipino.

Ang kanyang tinig ay hindi lamang mala-anghel kundi puno ng puwersa—isang sining na hindi umiindayog sa uso kundi sa tibok ng bayan. Mga kantang tulad ng “Oras Na,” “Tayo Na,” “Si Lolo Hose,” at “Shera Madre” ay tumama hindi lamang sa pandinig kundi sa puso ng masa.

Musikang May Laman, Awit na May Puso’t Paninindigan

Isa sa pinakatanyag niyang likha, “Oras Na,” ay isinulat bilang tugon sa kalabisan at pang-aabuso ng kapangyarihan sa ilalim ng martial law. Hindi ito isang love song o awit ng pangarap—ito ay sigaw ng pagkakaisa, panawagan ng pagkilos, at paalala na darating ang panahon ng paniningil.

Sa awit namang “Si Lolo Hose,” binigyang-parangal ni Corita ang mga matatandang aktibista—mga tagapag-ingat ng alaala ng bayan. Isa itong paalala na ang laban ay hindi natatapos sa isang henerasyon. Samantalang sa “Shera Madre,” pinatampok niya ang ugnayan ng tao at kalikasan, at ang kasakiman ng tao na dahan-dahang sumisira rito.

Habang ang mainstream music ay abala sa paglikha ng awiting pampasaya, si Corita ay isa sa iilang tumindig upang gamitin ang sining bilang sandata ng pakikibaka.

Pagkasunog, Sakit, at Pagkakatahimik

Ngunit hindi naging madali ang buhay ni Corita. Noong 2018, isang malaking sunog ang tumupok sa kanyang bahay sa Quezon City. Kasama ng apoy, nadamay ang ilan sa kanyang mahalagang kagamitan, alaala, at kabuhayan.

Noong Pebrero 2024, tinamaan siya ng stroke na naging dahilan ng kanyang pagkaparalisa at pagkawala ng kakayahang magsalita. Para sa isang artistang ang boses ay naging kanyang pinakamalakas na sandata, ito ay isang trahedya.

Inalagaan siya ng kanyang matagal nang partner na si Chito Santos sa Tagaytay. Kahit halos bedridden, si Corita ay madalas makitang nakikinig sa lumang recording ng kanyang mga awitin—tila pinapakinggan ang sarili sa mga panahong ang kanyang tinig ay tinig ng bayan.

Musikang Hindi Tumatanda

Bilang tugon sa kanyang kalagayan, noong Agosto 2024, ilang OPM artists tulad nina Cookie Chua, Lolita Carbon, at Bayang Barrios ay nagsagawa ng fundraising concert na pinamagatang “Awit Para Kay Corita” sa My Brother’s Mustache, Quezon City.

Ang konsiyerto ay hindi lamang pagsuporta sa kanyang medikal na pangangailangan kundi pagpupugay sa isang tinig na halos nakalimutan, ngunit hindi kailanman nawala.

Tahimik na Pagpanaw, Malakas na Alaala

Noong Setyembre 27, 2024, pumanaw si Corita sa edad na 73. Walang engrandeng seremonya, walang pambansang parangal, walang ulat sa prime time news. Ngunit sa puso ng mga kapwa musikero, kabataang aktibista, at mga tagapakinig na minsang napukaw ng kanyang tinig, siya ay isang bayani ng musika at bayan.

Marami ang nagsabing hindi siya kailanman nabigyan ng nararapat na pagkilala. Ngunit sa lansangang minsang pinunuan niya ng mga himig ng paglaban, sa bawat rally na pinuntahan niya, at sa bawat batang musikero na kumakanta ngayon ng kanyang awitin—nananatili siyang buhay.

Isang Huwaran ng Musikero Para sa Bayan

Si Corita ay paalala sa ating lahat na ang sining ay hindi lamang para sa entablado o kasiyahan. Maaari itong maging sandata—para sa pagmulat, para sa paglaban, at higit sa lahat, para sa pag-asa.

Ang kanyang buhay ay isang testamento na sa bawat panahon ng kadiliman, may isang tinig na maglalakas-loob umawit hindi lamang para sa sarili kundi para sa sambayanan.

At sa katahimikan ng kanyang pagpanaw, ang kanyang musika ay patuloy na bumubulong:

“Tayo na…”